Yemekten veya ilaçtan sonra alerji oldu, ne yapmalıyım?
Dil/boğaz şişmesi, nefes veya yutma güçlüğü, bayılma ya da aniden gevşek ve tepkisiz görünümde 112’yi arayın; reçeteli adrenalin otoenjektörü varsa hemen uygulayın. Ciltte döküntü olması şart değildir.
Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.
Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):
Dil, ağız veya boğazda şişme; nefes/yutma güçlüğü ya da bayılma var mı?
Ani ses kısıklığı, hırıltı, belirgin solukluk ve çocuğun gevşek/tepkisiz olması da acildir. Döküntü olmadan da olabilir.
Bu soru dahil en fazla 2 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.
Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.
Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.
İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.
Karar akışını metin olarak oku
Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.
Dil, ağız veya boğazda şişme; nefes/yutma güçlüğü ya da bayılma var mı?
Ani ses kısıklığı, hırıltı, belirgin solukluk ve çocuğun gevşek/tepkisiz olması da acildir. Döküntü olmadan da olabilir.
- Evet / nefesinden veya tepkisinden emin değilim → Ciddi alerjik reaksiyonda 112 ve adrenalin planı
- Hayır → Cilt bulgusuna başka belirti eşlik ediyor mu?
Cilt bulgusuna başka belirti eşlik ediyor mu?
Ateş, yaygın kabarcık/soyulma, ağız-göz içinde yara veya genel hâl değişikliğini dikkate alın. 3 aydan küçük bebekte ateş kuşkusu veya 38 °C ve üzeri de şimdi değerlendirilir.
- 3 aydan küçük ve ateşi var; mor döküntü, hızlı kötüleşme veya yaygın kabarcık/soyulma var → Şimdi çocuk acile başvurun
- Yalnız kaşıntı/kabarıklık var; nefesi ve genel hâli iyi → Yeni reaksiyonu bugün görüşün
- Kusma, karın ağrısı veya başka belirti de var / emin değilim → Bugün sağlık değerlendirmesi alın
Ciddi alerjik reaksiyonda 112 ve adrenalin planı
- Çocuğa reçete edilmiş adrenalin otoenjektörü varsa hemen kendi kullanım talimatıyla uygulayın; mümkünse başka bir yetişkin aynı anda 112’yi arasın. Yalnızsanız telefonu hoparlöre alın.
- Çocuğu yatırın; ayağa kaldırıp yürütmeyin. Nefes almakta zorlanıyorsa üst gövdesini destekleyerek rahat nefes aldığı pozisyonu koruyun.
- Belirtiler 5 dakikada düzelmezse ikinci otoenjektör varsa kişisel acil planına ve 112 yönlendirmesine göre kullanın. Antihistaminikle düzelmesini beklemeyin.
- Düzelmiş görünse de acil değerlendirme gerekir. Normal nefes/tepki yoksa 112 yönlendirmesiyle canlandırmaya başlayın.
Takip: Şimdi 112. Otoenjektör yoksa aramayı geciktirmeyin.
Şimdi çocuk acile başvurun
- Seçtiğiniz bulgu için şimdi acil değerlendirme alın; randevu saatini beklemeyin.
- Nefes güçlüğü, morarma veya normal tepki vermeme varsa 112’yi arayın.
- Başlangıç zamanını, ateş ölçümünü ve kullandığı ilaçları söyleyin.
Takip: Şimdi acil değerlendirme. Çevrim içi yanıt beklemeyin.
Bugün sağlık değerlendirmesi alın
- Bugün çocuk hekimi veya aile hekimiyle görüşün; aynı gün değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
- Başlangıç saatini, ateşi, sıvı alımını ve idrarındaki değişikliği not edin.
- Kötüleşirse planlanan saati beklemeyin; nefes veya bilinç sorunu varsa 112’yi arayın.
Takip: Bugün değerlendirme. Daha ağır bir bulgu gelişirse hemen başvurun.
Yeni reaksiyonu bugün görüşün
- Şüpheli besini tekrar denemeyin; ilaç sonrasıysa bir sonraki dozdan önce bugün hekime ulaşın.
- Başlama saatini ve öncesinde alınan besin/ilacı not edin; mümkünse cilt görünümünü fotoğraflayın.
- Yanında kalıp nefesini ve genel hâlini izleyin. Kendi kendinize yeniden deneme veya ilaç dozu tahmini yapmayın.
Takip: Bugün görüşün. Dil/boğaz şişmesi, nefes sorunu veya baygınlık gelişirse hemen adrenalin planı ve 112.
Kaynaklar ve kapsam
Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.
Karar akışının kaynak tarihi: