Calpol dozunu güvenle nasıl kontrol ederim?
Güvenli doz için güncel kilo, şişedeki mg/5 mL bilgisi ve son doz saati birlikte bilinmeli. Bu sayfa doz hesaplamaz. Bilgi eksikse tahmin etmek yerine eczacıya veya hekime danışın. Fazla doz verilmiş olabileceğini düşünüyorsanız yeni doz vermeden 114’ü arayın.
Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.
Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):
İlaç için ararken hangi bilgiler yanımda olsun?
Çocuğun yaşı ve güncel kilosu; kutudaki ilaç adı ve etken madde; yoğunluk (örneğin mg/5 ml); verilen miktar, saati ve son 24 saatteki diğer ilaçlar. Kutuyu ve ölçüm şırıngasını yanınıza alın. ml ile mg aynı şey değildir; bu sayfa doz hesaplamaz.
Fazla veya yanlış ilaç verilmiş olabileceğini düşünüyorsanız bilgileri tamamlamak için beklemeden 114’ü arayın. Nefes veya bilinç sorunu varsa önce 112.
Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?
Bir tanesi bile varsa “Evet”i seçin.
- Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
- Dudakları ya da yüzü morarıyor.
- Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
- Havale / nöbet devam ediyor.
Bunu nasıl anlayacağım?
Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.
Bu soru dahil en fazla 7 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.
Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.
Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.
İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.
Karar akışını metin olarak oku
Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.
Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?
- Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
- Dudakları ya da yüzü morarıyor.
- Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
- Havale / nöbet devam ediyor.
Nefes alamama veya belirgin nefes güçlüğü, dudaklarda/yüzde morarma, uyandırılamama ya da normal yanıt vermeme, devam eden havale veya nefes almayı engelleyen boğulma.
Nasıl anlayabilirim? Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.
- Evet, bunlardan biri var → Rehberi bırakın, 112’yi arayın.
- Hayır, hiçbiri yok → Bebeğiniz 3 aydan küçük mü ve ateş ya da düşük vücut sıcaklığı kuşkusu var mı?
- Nefesinden veya uyanıklığından emin değilim → Nefes veya bilinç belirsizliğinde beklemeyin.
Bebeğiniz 3 aydan küçük mü ve ateş ya da düşük vücut sıcaklığı kuşkusu var mı?
3 aydan küçük bebekte 38 °C ve üzeri, 36 °C altı veya ölçemeseniz de ateş kuşkusu: diğer soruları beklemeyin.
- Evet, 3 aydan küçük ve bu durumlardan biri var → Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.
- Hayır; bu yaş ve sıcaklık durumu birlikte yok → Zaten verilmiş fazla/erken doz veya başka parasetamollü ürün olasılığı var mı?
- 3 aydan küçük, sıcak hissediyorum ama ölçemedim → Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.
Zaten verilmiş fazla/erken doz veya başka parasetamollü ürün olasılığı var mı?
Şurup, fitil ve soğuk algınlığı ürünündeki etken maddeyi birlikte kontrol edin.
- Evet → Olası fazla doz: şimdi 114 UZEM’i arayın
- Hayır → Bebek yaşı ve ateşi nasıl?
- Emin değilim → Olası fazla doz: şimdi 114 UZEM’i arayın
Bebek yaşı ve ateşi nasıl?
Küçük bebeğin değerlendirilmesini ateş düşürücü için geciktirmeyin.
- 3 aydan küçük ve 38 °C veya üstü / ateş kuşkusu → Beklemeyin: şimdi acil değerlendirme
- 3 aydan küçük, ateş yok; ilaç düşünüyorum → Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
- 3–6 aylık ve 39 °C veya üstü → Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
- Bu gruplarda değil → Güncel kilosu ve şişedeki mg/5 mL bilgisi kesin mi?
- Emin değilim → Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
Güncel kilosu ve şişedeki mg/5 mL bilgisi kesin mi?
Aynı marka farklı yoğunluklarda olabilir; eski şişenin mL miktarını taşımayın.
Bu çocuk ve bu yoğunluk için güncel, yazılı mL miktarı ve doz aralığı planı var mı?
Plan yoksa yalnız yaşa bakarak mL belirlemeyin.
Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.
- Kanser tedavisi alıyor; ateşi var veya yeni hastalık belirtisi başladı → Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.
- Önemli kalp/akciğer hastalığı, bağışıklık baskılanması veya özel acil planı var → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Hayır / yeni bir hastalık belirtisi yok → Yazılı planı ölçüm şırıngasıyla uygulayın
- Yeni belirti var; özel riskinden emin değilim → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.
- Kanser tedavisi alıyor; ateşi var veya yeni hastalık belirtisi başladı → Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.
- Önemli kalp/akciğer hastalığı, bağışıklık baskılanması veya özel acil planı var → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Hayır / yeni bir hastalık belirtisi yok → Yaşa göre ateş değerlendirmesini bugün yaptırın
- Yeni belirti var; özel riskinden emin değilim → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.
- Kanser tedavisi alıyor; ateşi var veya yeni hastalık belirtisi başladı → Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.
- Önemli kalp/akciğer hastalığı, bağışıklık baskılanması veya özel acil planı var → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Hayır / yeni bir hastalık belirtisi yok → mL ve sonraki saat bilgisini vermeden önce doğrulayın
- Yeni belirti var; özel riskinden emin değilim → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
Yazılı planı ölçüm şırıngasıyla uygulayın
- Şişe ve yazılı planı yan yana koyun: 1) etken madde, 2) mg/5 mL, 3) tek doz mL, 4) en erken sonraki saat ve günlük sınır eşleşsin. Kilonun güncel olduğundan emin olun.
- Şişeyi etiketinde yazıyorsa çalkalayın; planlanan mL’yi ağızdan ilaç vermek için kullanılan ölçülü şırınganın çizgisinden ölçün, mutfak kaşığı kullanmayın.
- Çocuk uyanık ve dik otururken ilacı yanağın iç tarafına yavaşça verin; boğazına hızlıca püskürtmeyin.
- Verir vermez mL ve saati ortak doz listesine yazın; fitil ve diğer şuruplardaki parasetamolü de bu kontrolün içine katın.
Takip: Her doz öncesi listeyi kontrol edin; herhangi bir uyumsuzlukta vermeden eczacı/hekimle, fazla doz kuşkusunda şimdi 114 ile görüşün.
Beklemeyin: şimdi acil değerlendirme
- Morarma, zor uyandırılma veya belirgin nefes güçlüğü varsa 112’yi arayın; çocukla kendi başınıza yola çıkmayın.
- Bu belirtiler yoksa da seçtiğiniz durum için şimdi en yakın acil servise başvurun; uygun randevu saatini beklemeyin.
- Yaşı, ateşin en yüksek değerini, ilaç adlarını ve son doz saatlerini yardım isterken söyleyin; tekrar ölçmek veya ilaç denemek için gecikmeyin.
Takip: Şimdi yardım alın; çevrim içi yanıt veya ertesi sabahı beklemeyin.
Yaşa göre ateş değerlendirmesini bugün yaptırın
- Bugün çocuk hekimi, aile hekimi veya uygun sağlık birimiyle iletişim kurun; gün içinde değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
- Üst üste katları ve kalın örtüyü azaltıp rahat bir kat kıyafet bırakın; tamamen soymayın. Üşüyorsa rahat edecek kadar örtün, terletmeye çalışmayın.
- Şişenin adını ve mg/5 mL bilgisini hazır tutun; değerlendirme veya doz yanıtı beklerken kendi hesabınızla yeni doz eklemeyin.
- Yaşı, ateş derecesi ve verilen ilaçları söyleyin; yeni bir dozu denemek için değerlendirmeyi geciktirmeyin.
Takip: Bugün görüşün; belirgin nefes güçlüğü, morarma veya zor uyandırılmada beklemeden 112.
Olası fazla doz: şimdi 114 UZEM’i arayın
- Çocuk zor uyanıyor, morarıyor, nöbet geçiriyor veya nefes alamıyorsa önce 112’yi arayın; 114 görüşmesi için beklemeyin.
- Çocukta bu acil belirtiler yoksa olası fazla alımı şimdi 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ne danışın.
- Görüşme sırasında elinizdeki kutudan etken madde/yoğunluğu okuyun; bilinen miktar, saat ve kilosunu söyleyin. Kutu aramak için aramayı geciktirmeyin.
- Kusturmayın; uzman yönlendirmesine kadar yeni doz vermeyin ve belirti gelişmesini beklemeyin.
Takip: Şimdi 114; ağır belirti varsa doğrudan 112. UZEM’in başvuru yönlendirmesini uygulayın.
mL ve sonraki saat bilgisini vermeden önce doğrulayın
- Şişeyi ve reçeteyi yan yana koyun; şu dört bilgiyi bulun: etken madde, mg/5 mL, yazılı tek doz mL, doz aralığı/günlük sınır. Biri okunmuyorsa tahmin etmeyin.
- Güncel kilosunu, son verilen mL’yi ve saati ekleyerek eczacı/hekime sorun: “Bu şişeden kaç mL, en erken saat kaçta?”
- Yanıtı mL ve saat olarak tekrar okuyup doğrulatın; işaretli ağızdan ilaç vermek için kullanılan ölçülü şırıngayı hazırlayın, mutfak kaşığı kullanmayın.
- Diğer bakım verene son dozu söyleyin; cevap netleşene kadar ek doz vermeyin.
Takip: Yeni dozu vermeden danışın; çocuğun hâli kötüleşiyorsa doz yanıtı beklemek yerine bugün muayene alın. Fazla doz kuşkusunda 114.
Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
- Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
- Şişe ve yazılı planı yan yana koyun: 1) etken madde, 2) mg/5 mL, 3) tek doz mL, 4) en erken sonraki saat ve günlük sınır eşleşsin. Kilonun güncel olduğundan emin olun.
- Şişeyi etiketinde yazıyorsa çalkalayın; planlanan mL’yi ağızdan ilaç vermek için kullanılan ölçülü şırınganın çizgisinden ölçün, mutfak kaşığı kullanmayın.
- Çocuk uyanık ve dik otururken ilacı yanağın iç tarafına yavaşça verin; boğazına hızlıca püskürtmeyin.
- Verir vermez mL ve saati ortak doz listesine yazın; fitil ve diğer şuruplardaki parasetamolü de bu kontrolün içine katın.
Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.
Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
- Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
- Bugün çocuk hekimi, aile hekimi veya uygun sağlık birimiyle iletişim kurun; gün içinde değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
- Üst üste katları ve kalın örtüyü azaltıp rahat bir kat kıyafet bırakın; tamamen soymayın. Üşüyorsa rahat edecek kadar örtün, terletmeye çalışmayın.
- Şişenin adını ve mg/5 mL bilgisini hazır tutun; değerlendirme veya doz yanıtı beklerken kendi hesabınızla yeni doz eklemeyin.
- Yaşı, ateş derecesi ve verilen ilaçları söyleyin; yeni bir dozu denemek için değerlendirmeyi geciktirmeyin.
Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.
Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
- Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
- Şişeyi ve reçeteyi yan yana koyun; şu dört bilgiyi bulun: etken madde, mg/5 mL, yazılı tek doz mL, doz aralığı/günlük sınır. Biri okunmuyorsa tahmin etmeyin.
- Güncel kilosunu, son verilen mL’yi ve saati ekleyerek eczacı/hekime sorun: “Bu şişeden kaç mL, en erken saat kaçta?”
- Yanıtı mL ve saat olarak tekrar okuyup doğrulatın; işaretli ağızdan ilaç vermek için kullanılan ölçülü şırıngayı hazırlayın, mutfak kaşığı kullanmayın.
- Diğer bakım verene son dozu söyleyin; cevap netleşene kadar ek doz vermeyin.
Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.
Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.
- 3 aydan küçük bebekte bu sıcaklık bulgusu için şimdi çocuk acile gidin; ateş düşürücünün etkisini beklemeyin.
- Yaşını, ölçtüğünüz dereceyi, ölçüm yerini ve varsa verdiğiniz ilacı söyleyin. Ölçüm yapamadıysanız bunu belirtin.
- Morarma, nefes güçlüğü veya zor uyandırılma varsa 112’yi arayın.
Takip: Şimdi acil değerlendirme. Randevu veya çevrim içi mesaj yanıtını beklemeyin.
Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.
- Kişisel acil başvuru planını uygulayarak şimdi acil değerlendirmeye gidin.
- Tedavi ekibine haber verin; ulaşamamak başvuruyu geciktirmesin.
- Ateş ölçümünü ve kullandığı ilaçları söyleyin. Nefes veya bilinç sorunu varsa 112’yi arayın.
Takip: Şimdi değerlendirme; kanser tedavisinde ciddi enfeksiyon hızla ilerleyebilir.
Rehberi bırakın, 112’yi arayın.
- Çocuğun yanından ayrılmayın; mümkünse başka bir yetişkinden yardım isteyin.
- 112’ye çocuğun yaşını, gördüğünüz belirtiyi ve bulunduğunuz açık adresi söyleyin.
- Telefondaki sağlık görevlisinin yönlendirmesini izleyin. Bilinci kapalı veya nefes almakta zorlanan çocuğa ağızdan yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin.
Takip: Şimdi yardım isteyin. Online yanıtı veya randevu saatini beklemeyin.
Nefes veya bilinç belirsizliğinde beklemeyin.
- Çocuğun yanında kalın; nefes almakta zorlanıp zorlanmadığını ve size normal tepki verip vermediğini kontrol edin.
- Normal nefes aldığından veya normal yanıt verdiğinden emin değilseniz 112’yi arayıp gördüğünüz durumu anlatın.
- Yardım isterken bu rehberi tamamlamaya çalışmayın.
Takip: Acil değerlendirme için şimdi yardım alın.
Bebeklerde ve çocuklarda ateş rehberlerinin tümü →
Kaynaklar ve kapsam
Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.
- Medicines for Children • Parasetamol ↗
- Medicines for Children • İlaç kullanım soruları ↗
- T.C. Sağlık Bakanlığı • 114 UZEM ↗
- NHS • Çocuklarda ateş ↗
- NHS — Çocuklarda solunum güçlüğü belirtileri ↗
- Medicines for Children • Oral şırıngayla sıvı ilaç verme ↗
- NICE CG151 — Kanser tedavisinde enfeksiyon şüphesi ↗
Karar akışının kaynak tarihi: