MBSmustafa burakçocuk doktoru · bodrum
← Tüm karar rehberleri
Öksürük ve kreşAdım adım rehber

Çocuklarda sarı veya yeşil sümük: antibiyotik gerekir mi?

Kısa cevap

Sümüğün sarı ya da yeşil olması tek başına antibiyotik gerektiğini göstermez. Burnunu nazikçe temizleyin; ne zamandır sürdüğünü not edin. On günü geçtiği hâlde düzelmiyorsa veya düzelirken yeniden kötüleştiyse muayene gerekir. Göz çevresinde şişlik ya da görme değişikliğinde beklemeyin.

Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.

Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):

ADIM ADIM BAKALIMÖnce güvenlik

Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?

Bir tanesi bile varsa “Evet”i seçin.

  • Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
  • Dudakları ya da yüzü morarıyor.
  • Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
  • Havale / nöbet devam ediyor.
Bunu nasıl anlayacağım?

Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.

Bu soru dahil en fazla 8 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.

Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.

Bu rehberi yakınınızla paylaşın.

Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.

İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.

Karar akışını metin olarak oku

Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.

  1. Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?

    • Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
    • Dudakları ya da yüzü morarıyor.
    • Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
    • Havale / nöbet devam ediyor.

    Nefes alamama veya belirgin nefes güçlüğü, dudaklarda/yüzde morarma, uyandırılamama ya da normal yanıt vermeme, devam eden havale veya nefes almayı engelleyen boğulma.

    Nasıl anlayabilirim? Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.

  2. Bebeğiniz 3 aydan küçük mü ve ateş ya da düşük vücut sıcaklığı kuşkusu var mı?

    3 aydan küçük bebekte 38 °C ve üzeri, 36 °C altı veya ölçemeseniz de ateş kuşkusu: diğer soruları beklemeyin.

  3. Buruna düğme pil veya mıknatıs sokmuş olabilir mi?

    Pil olabileceğinden şüphelenmeniz bile beklememek için yeterli. Birden fazla mıknatıs burun dokusunu arada sıkıştırabilir.

  4. Göz çevresinde şişlik/kızarıklık, görme değişikliği veya şiddetli baş ağrısı var mı?

    Özellikle göz hareketinde ağrı ve genel durum bozukluğu önemlidir.

  5. Akıntı tek burun deliğinden ve kötü kokulu/kanlı mı?

    Burun içine cisim sokma ihtimalini düşünün; kendiniz çıkarmaya çalışmayın.

  6. Akıntının gidişatı nasıl?

    Süreyle yeni kötüleşmenin başvuru zamanı farklıdır.

  7. Ateş, ağrı ve genel durum nasıl?

    Renk tek başına ilaç başlama gerekçesi değildir.

  8. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

  9. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

  10. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

Evdeki adımlar

Renge göre antibiyotik başlamayın

  1. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  2. Bebekte her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; salgı yumuşayınca yalnız burun girişinden nazikçe çekin. Büyük çocukta ürünün yaşa uygun talimatını izleyip burun deliklerini sırayla, hafifçe sümkürmesini isteyin.
  3. Burun dışını yumuşak mendille silip ardından elleri yıkayın; tıkalı olduğu zaman bakım yapın, zorla sürekli aspirasyon uygulamayın.
  4. Evde kalan antibiyotiği çıkarmayın; takvimden başlangıç gününe bakıp bugün daha iyi mi daha kötü mü olduğunu karşılaştırın.

Takip: 10 günü geçtiği hâlde düzelmiyorsa 1–3 gün içinde muayene olun. Yeni ateş veya belirgin kötüleşmede bugün; göz çevresinde şişlik, görme değişikliği veya şiddetli baş ağrısında şimdi acile başvurun.

Hemen değerlendirme

Beklemeyin: şimdi acil değerlendirme

  1. Morarma, zor uyandırılma veya belirgin nefes güçlüğü varsa 112’yi arayın; çocukla kendi başınıza yola çıkmayın.
  2. Bu belirtiler yoksa da seçtiğiniz durum için şimdi en yakın acil servise başvurun; uygun randevu saatini beklemeyin.
  3. Olayın ne zaman başladığını ve öncesinde beslenme, boğulur gibi olma veya başka bir belirti olup olmadığını sağlık ekibine söyleyin.

Takip: Şimdi yardım alın; çevrim içi yanıt veya ertesi sabahı beklemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Akıntıya eşlik eden yeni bulguları bugün değerlendirelim

  1. Bugün çocuk hekimi, aile hekimi veya uygun sağlık birimiyle iletişim kurun; gün içinde değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
  2. Tek taraflı kötü kokulu/kanlı akıntı varsa buruna cımbız, pamuklu çubuk veya basınçlı su sokmayın.
  3. Dışarı çıkan akıntıyı nazikçe silin; rengine bakıp evde kalan antibiyotiği vermeyin.
  4. Akıntının kaç gündür sürdüğünü, tek taraflı/kötü kokulu olup olmadığını ve önce düzelip sonra kötüleşmeyi söyleyin.

Takip: Bugün görüşün; belirgin nefes güçlüğü, morarma veya zor uyandırılmada beklemeden 112.

Değerlendirme planı

On günü geçen düzelmeme için 1–3 gün içinde muayene

  1. Düzelmeyen, 10 günü geçmiş akıntı için 1–3 gün içinde görüşün; yalnız rengine göre antibiyotik başlamayın.
  2. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  3. Bebekte her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; salgı yumuşayınca yalnız burun girişinden nazikçe çekin. Büyük çocukta ürünün yaşa uygun talimatını izleyip burun deliklerini sırayla, hafifçe sümkürmesini isteyin.
  4. Başlangıç gününü ve arada düzelme olup olmadığını takvimden belirleyin; yeni ateşle kötüleşme olursa günü beklemeden başvurun.

Takip: Birkaç gün içinde görüşün; yeni ateşle kötüleşme, beslenememe veya nefes sorunu gelişirse aynı gün değerlendirme alın.

Hemen değerlendirme

Pil veya mıknatıs şüphesinde şimdi acile gidin

  1. Çocuğu şimdi en yakın acil servise götürün. Pil veya mıknatıs olabileceğini ilk başta söyleyin.
  2. Buruna su, damla, cımbız veya pamuklu çubuk uygulamayın; kendiniz çıkarmaya çalışmayın.
  3. Varsa benzer pilin ambalajını götürün, aramakla başvuruyu geciktirmeyin. Nefes sorunu varsa 112’yi arayın.

Takip: Şimdi acil değerlendirme; belirti veya akıntı başlamasını beklemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  4. Bebekte her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; salgı yumuşayınca yalnız burun girişinden nazikçe çekin. Büyük çocukta ürünün yaşa uygun talimatını izleyip burun deliklerini sırayla, hafifçe sümkürmesini isteyin.
  5. Burun dışını yumuşak mendille silip ardından elleri yıkayın; tıkalı olduğu zaman bakım yapın, zorla sürekli aspirasyon uygulamayın.
  6. Evde kalan antibiyotiği çıkarmayın; takvimden başlangıç gününe bakıp bugün daha iyi mi daha kötü mü olduğunu karşılaştırın.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Bugün çocuk hekimi, aile hekimi veya uygun sağlık birimiyle iletişim kurun; gün içinde değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
  4. Tek taraflı kötü kokulu/kanlı akıntı varsa buruna cımbız, pamuklu çubuk veya basınçlı su sokmayın.
  5. Dışarı çıkan akıntıyı nazikçe silin; rengine bakıp evde kalan antibiyotiği vermeyin.
  6. Akıntının kaç gündür sürdüğünü, tek taraflı/kötü kokulu olup olmadığını ve önce düzelip sonra kötüleşmeyi söyleyin.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Düzelmeyen, 10 günü geçmiş akıntı için 1–3 gün içinde görüşün; yalnız rengine göre antibiyotik başlamayın.
  4. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  5. Bebekte her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; salgı yumuşayınca yalnız burun girişinden nazikçe çekin. Büyük çocukta ürünün yaşa uygun talimatını izleyip burun deliklerini sırayla, hafifçe sümkürmesini isteyin.
  6. Başlangıç gününü ve arada düzelme olup olmadığını takvimden belirleyin; yeni ateşle kötüleşme olursa günü beklemeden başvurun.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Hemen değerlendirme

Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.

  1. 3 aydan küçük bebekte bu sıcaklık bulgusu için şimdi çocuk acile gidin; ateş düşürücünün etkisini beklemeyin.
  2. Yaşını, ölçtüğünüz dereceyi, ölçüm yerini ve varsa verdiğiniz ilacı söyleyin. Ölçüm yapamadıysanız bunu belirtin.
  3. Morarma, nefes güçlüğü veya zor uyandırılma varsa 112’yi arayın.

Takip: Şimdi acil değerlendirme. Randevu veya çevrim içi mesaj yanıtını beklemeyin.

Hemen değerlendirme

Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.

  1. Kişisel acil başvuru planını uygulayarak şimdi acil değerlendirmeye gidin.
  2. Tedavi ekibine haber verin; ulaşamamak başvuruyu geciktirmesin.
  3. Ateş ölçümünü ve kullandığı ilaçları söyleyin. Nefes veya bilinç sorunu varsa 112’yi arayın.

Takip: Şimdi değerlendirme; kanser tedavisinde ciddi enfeksiyon hızla ilerleyebilir.

Hemen değerlendirme

Rehberi bırakın, 112’yi arayın.

  1. Çocuğun yanından ayrılmayın; mümkünse başka bir yetişkinden yardım isteyin.
  2. 112’ye çocuğun yaşını, gördüğünüz belirtiyi ve bulunduğunuz açık adresi söyleyin.
  3. Telefondaki sağlık görevlisinin yönlendirmesini izleyin. Bilinci kapalı veya nefes almakta zorlanan çocuğa ağızdan yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin.

Takip: Şimdi yardım isteyin. Online yanıtı veya randevu saatini beklemeyin.

Hemen değerlendirme

Nefes veya bilinç belirsizliğinde beklemeyin.

  1. Çocuğun yanında kalın; nefes almakta zorlanıp zorlanmadığını ve size normal tepki verip vermediğini kontrol edin.
  2. Normal nefes aldığından veya normal yanıt verdiğinden emin değilseniz 112’yi arayıp gördüğünüz durumu anlatın.
  3. Yardım isterken bu rehberi tamamlamaya çalışmayın.

Takip: Acil değerlendirme için şimdi yardım alın.

Çocuklarda öksürük ve burun tıkanıklığı rehberlerinin tümü →

Kaynaklar ve kapsam

Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.

Karar akışının kaynak tarihi:

Başka bir sorum var →