Ekran kapanınca ağlıyor ve vuruyor
Kısa ve sakin konuşun: “Devam etmek istedin. Ekran bitti. Vurmana izin vermeyeceğim.” Yanında kalın ve darbeyi önleyin. Sakinleşince kitap veya oyun teklif edin. Bir sonraki açılıştan önce ekranın ne zaman kapanacağını ve ardından ne yapacağınızı belirleyin.
Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.
Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):
Şu anda ciddi zarar verme tehlikesi var mı?
Kendine veya başkasına ciddi zarar vermesini önleyemediğiniz bir durumu kastediyoruz.
Bu soru dahil en fazla 4 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.
Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.
Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.
İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.
Karar akışını metin olarak oku
Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.
Şu anda ciddi zarar verme tehlikesi var mı?
Kendine veya başkasına ciddi zarar vermesini önleyemediğiniz bir durumu kastediyoruz.
- Evet, güvenliğini sağlayamıyorum → Önce güvenliği sağlayın
- Hayır, güvenliğini sağlayabiliyorum → Vurma ve yoğun krizler ekran dışında da sık oluyor veya hayatı belirgin etkiliyor mu?
- Emin değilim → Önce güvenliği sağlayın
Çocuğunuzun yaşı hangi aralıkta?
- 2–6 yaş → Ekranın ne zaman biteceği önceden belirlenmiş miydi?
- 2 yaşından küçük → Küçük çocuk için sakin geçiş
- 7 yaş veya daha büyük → Daha büyük çocukla bitişi birlikte yazın
Vurma ve yoğun krizler ekran dışında da sık oluyor veya hayatı belirgin etkiliyor mu?
- Evet → Krizin örüntüsünü birlikte değerlendirelim
- Hayır → Çocuğunuzun yaşı hangi aralıkta?
- Emin değilim → Krizin örüntüsünü birlikte değerlendirelim
Ekranın ne zaman biteceği önceden belirlenmiş miydi?
- Evet → Üç cümleyle bitirin
- Hayır → Bir sonraki açılıştan önce bitişi belirleyin
- Bakım verenler farklı davranıyor → Bir sonraki açılıştan önce bitişi belirleyin
Önce güvenliği sağlayın
- Güvenliği şimdi sağlayamıyorsanız acil yardım isteyin; ciddi ve devam eden tehlikede 112’yi arayın.
- Diğer çocukları uzaklaştırın, sert/keskin nesneleri erişimden çıkarın ve mümkünse başka bir yetişkini çağırın.
- Vurmayın, sarsmayın veya odaya kilitlemeyin; yaralanma olduysa bugün sağlık değerlendirmesi alın.
Takip: Şimdi; güvenliği sağlayamıyorsanız acil yardım alın.
Küçük çocuk için sakin geçiş
- Kapatmadan önce yere bir top veya birkaç büyük blok koyun; kendi telefonunuzu da kaldırın.
- Ekranı kapatıp erişemeyeceği yere alın: “Bitti, şimdi topu yuvarlayalım” deyin ve oyunu siz başlatın.
- Ağlayıp oyunu reddederse zorla oynatmayın; yanında kalıp “Buradayım” deyin, açlık/uyku/rahatsızlığı kontrol edin.
- Vurmaya yönelirse araya mesafe koyun; sakinleşmesi için ekranı yeniden açmayı her kapanışın parçası yapmayın.
Takip: Bir hafta içinde düzeni gözden geçirin; tekrarlayan yaralanma veya iletişim kaygısında bu hafta görüşün.
Daha büyük çocukla bitişi birlikte yazın
- Ekranı açmadan “Bu turu bitirip kaydettikten sonra kapatacağız” gibi uygulanabilir bir bitişi birlikte seçin.
- Şarj yerini ve sonraki etkinliği önceden belirleyin: cihaz şarja, ardından birlikte kısa yürüyüş veya atıştırma.
- Bitişte “Bırakmak zor geldi, anlıyorum; planımızı uyguluyoruz” deyin. Tartışma büyürse güvenli mesafe bırakıp sakinleşmesini bekleyin.
- Sakinleşince tek soru sorun: “Bir dahaki sefer bırakmanı ne kolaylaştırır?” Sonraki planı yazın; aynı kuralı siz de uygulayın.
- Vurma tekrarlıyor veya uyku/okul/ilişkiler etkileniyorsa bu hafta profesyonel destek isteyin.
Takip: Bir hafta aynı planı deneyip birlikte gözden geçirin. Günlük hayat belirgin etkileniyorsa bu hafta görüşün; ciddi zarar riskinde hemen yardım alın.
Krizin örüntüsünü birlikte değerlendirelim
- Bu hafta randevu alın; ekran dışında da kriz, vurma veya günlük hayatın etkilenmesini belirtin.
- Bugün bakım verenlerle tek bitiş cümlesi seçin: “Ekran bitti; yanındayım, vurmana izin vermeyeceğim.”
- Kapanışta diğer çocukları uzak tutun, kırılabilecek eşyaları kaldırın ve sakin bir yetişkin yanında kalsın.
- Sakinleşince hazır iki seçenek sunun: “Kitap mı, blok mu?” İkisini de istemezse hemen seçmeye zorlamayın.
- Görüşmeye üç olayın kısa örneğini götürün: öncesi, süresi, zarar olup olmadığı; not toplamak için randevuyu ertelemeyin.
Takip: Bu hafta randevu alın; kendine/başkasına zarar kontrol edilemiyorsa hemen yardım alın.
Üç cümleyle bitirin
- Ekranı kapatıp “Devam etmek istedin, anlıyorum” deyin; açıklamayı burada kısa tutun.
- “Ekran bitti; vurmana izin vermeyeceğim” diyerek elleriniz/yüzünüz ile çocuk arasına güvenli mesafe koyun.
- “Yanındayım; hazır olunca kitap mı blok mu?” deyin. İkisini de reddederse sessizce yanında kalın; seçmeye zorlamayın.
- Sakinleştiğinde kitabı açın veya ilk bloğu siz koyun; ağlama sırasında süre pazarlığı ve uzun nasihat yapmayın.
Takip: Sonraki 7 gün aynı yaklaşımı deneyin; krizler ağırlaşır veya günlük hayatı bozarsa görüşün.
Bir sonraki açılıştan önce bitişi belirleyin
- Açmadan “Bu bölüm bitince kapatıp blok oynayacağız” deyin; blokları önceden yere koyun.
- Otomatik oynatmayı kapatın; işe yarıyorsa çocuğunuzla birlikte bir bitiş hatırlatıcısı ayarlayın.
- Bitişte “Bölüm bitti, şimdi kapatıyoruz” deyip cihazı kaldırın; ilk bloğu siz yerleştirin.
- Ağlarsa “Devam etmek istedin; yanındayım” deyin. Oyunu zorlamayın, sakinleşmesi için yanında kalın.
- Diğer bakım verenlere aynı bitişi söyleyin; bir yetişkin kapatırken diğerinin yeniden açması yerine ortak planı uygulayın.
Takip: Bir hafta sonra değerlendirin; yaralanma veya yaygın davranış güçlüğünde randevu alın.
Çocuk gelişimi, konuşma ve davranış rehberlerinin tümü →
Kaynaklar ve kapsam
Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.
Karar akışının kaynak tarihi: