İsmine bazen bakmıyor
Sessiz bir ortamda yakınına gelip adını bir kez söyleyin; bakması için bağırarak tekrarlamayın. Dokuz ay ve sonrasında farklı ortamlarda ismine tepkisiyle ilgili kaygınız varsa bu hafta işitme ve gelişim değerlendirmesi isteyin. Daha önce kazandığı becerileri kaybettiyse bugün bildirin.
Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.
Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):
Önceden olan tepki, kelime veya sosyal becerilerde azalma/kayıp var mı?
Bunu nasıl anlayacağım?
Beceri kaybı, önceden düzenli yaptığı bir şeyi artık yapamamasıdır; örneğin kullandığı kelimeleri bırakması. Yeni bir beceriyi henüz öğrenmemiş olmasıyla aynı değildir.
Bu soru dahil en fazla 3 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.
Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.
Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.
İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.
Karar akışını metin olarak oku
Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.
Önceden olan tepki, kelime veya sosyal becerilerde azalma/kayıp var mı?
Nasıl anlayabilirim? Beceri kaybı, önceden düzenli yaptığı bir şeyi artık yapamamasıdır; örneğin kullandığı kelimeleri bırakması. Yeni bir beceriyi henüz öğrenmemiş olmasıyla aynı değildir.
- Evet → Beceri değişikliğini geciktirmeden paylaşın
- Hayır → Kaç aylık?
- Emin değilim → Beceri değişikliğini geciktirmeden paylaşın
Kaç aylık?
- 9 aydan küçük → Günlük seslere ve yüz yüze etkileşime de az tepki veriyor mu?
- 9 ay veya daha büyük → Sessiz ortamda birkaç farklı zamanda adı söylendiğinde tepki görüyor musunuz?
- Düzeltilmiş yaşını bilmiyorum → İşitme ve gelişim için görüşme planlayın
Günlük seslere ve yüz yüze etkileşime de az tepki veriyor mu?
- Evet → İşitme ve gelişim için görüşme planlayın
- Hayır → İletişimi günlük oyunda izleyin
- Emin değilim → İşitme ve gelişim için görüşme planlayın
Sessiz ortamda birkaç farklı zamanda adı söylendiğinde tepki görüyor musunuz?
- Çoğu zaman tepki yok → İşitme ve gelişim için görüşme planlayın
- Tepki var ama kaygım sürüyor → İşitme ve gelişim için görüşme planlayın
- Genellikle tepki var; yalnız oyuna dalınca olmuyor → Dikkati bölmeden gözlemleyin
- Emin değilim → İşitme ve gelişim için görüşme planlayın
Beceri değişikliğini geciktirmeden paylaşın
- Bugün doktoru arayıp “Önceden tepki veriyordu/şu kelimeyi kullanıyordu, artık yapmıyor” diye bir örnek verin.
- Ani değişime bilinç veya hareket bozukluğu eşlik ediyorsa randevu beklemeyin, acil değerlendirme alın.
- Görüşmeye kadar yüz yüze olağan oyunu sürdürün; adını peş peşe bağırarak ya da kulağına ses çıkararak sınamayın.
Takip: Bugün; ani değişime bilinç veya hareket bozukluğu eşlik ediyorsa acile başvurun.
İşitme ve gelişim için görüşme planlayın
- Bu hafta işitme ve gelişim değerlendirmesi için randevu isteyin; yalnız ekran azaltıp sonucu beklemeyin.
- Bugün televizyon kapalıyken yakınında göz hizasına gelin, adını bir kez sakin söyleyin; ardından oyuna devam edin.
- Tepki yoksa sesinizi yükselterek tekrar tekrar test etmeyin; bir başka doğal etkileşimde nasıl yanıt verdiğini gözleyin.
- Görüşmede iki örnek paylaşın: adını duyduğunda ne yaptığı ve bir şeyi size göstermek/istemek için nasıl iletişim kurduğu.
Takip: Bu hafta randevu isteyin; beceri kaybında aynı gün iletişime geçin.
İletişimi günlük oyunda izleyin
- Ekran ve arka plan televizyonunu kapatıp yüz yüze kısa oyuna oturun.
- Adını doğal biçimde bir kez söyleyin; bakış, ses veya gülümsemeyle yanıt verirse siz de karşılık verip oyunu sürdürün.
- Ce-ee veya sırayla oyuncak uzatma gibi basit oyun yapın; göz teması kurması için başını çevirmeyin ya da zorlamayın.
- Tek bir denemeyi tanı gibi yorumlamayın; seslere genel tepki azalırsa veya kaygınız sürerse kontrolü öne alın.
Takip: Sonraki yaş kontrolünde paylaşın; seslere tepki azalması veya beceri kaybında beklemeyin.
Dikkati bölmeden gözlemleyin
- Yakınına gelip göz hizasında adını bir kez söyleyin; uzaktan tekrar tekrar bağırmayın.
- Oyun sırasında ilgilendiği oyuncağı gösterip kısa konuşun; size gösterme veya bakışla paylaşma girişimine yanıt verin.
- Bakmazsa fiziksel olarak yüzünü çevirmeyin; başka doğal bir zamanda gözlemleyin.
- Kaygınız sürüyorsa bu hafta gelişim/işitme görüşmesi isteyin; örnekler hazırlamak için randevuyu ertelemeyin.
Takip: Bir hafta içinde gözlemlerinizi paylaşın; yaygın tepkisizlik ya da beceri kaybında daha erken başvurun.
Çocuk gelişimi, konuşma ve davranış rehberlerinin tümü →
Kaynaklar ve kapsam
Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.
- CDC — 9 ay gelişim basamakları ↗
- CDC — Gelişim kaygısında erken değerlendirme ↗
- NHS — Çocuklarda solunum güçlüğü belirtileri ↗
Karar akışının kaynak tarihi: